سرطان تیروئید؛ مرگ یا درمان؟

سرطان تیروئید یکی از رایج‌‌ترین انواع بیماری‌های بدخیم است که بخش‌های مختلف غده تیروئید را درگیر کرده و باعث ایجاد برآمدگی در گلو می‌شود‌. در این بیماری غده‌ پروانه‌ای شکل در گلو ظاهر شده که جزء عارضه‌های شایعی در بانوان و آقایان است.

این بیماری با دلایل مختلفی ایجاد می‌شود و علائم بسیاری دارد. از جمله علامت اصلی و مهم بروز این بیماری، ایجاد ندول یا گرهک تیروئید است‌. در برخی موارد بروز عوارض‌های این بیماری ممکن است سلامت بیمار را در شرایط نامناسبی قرار دهد. اگر درگیر بیماری سرطان تیروئید هستید و قصد دارید درخصوص آن اطلاعات مورد نیازی از جمله علت، دلایل بروز و نحوه درمان آن را کسب کنید، تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

برای مشاوره در مورد درمان سرطان تیروئید با شماره 02122941397 تماس بگیرید و با دکتر محمد سراج صحبت کنید.

سرطان تیروئید دقیقا چیست و چگونه به وجود می‌آید؟

سرطان تیروئید نوعی بیماری بدخیم است که وقتی سلول‌های غده تیروئید واقع در جلوی گردن دچار تغییرات ژنتیکی و جهش شده و بدون کنترل شروع به تکثیر می‌کنند، به وجود می‌آید. این سلول‌ های اضافی در نهایت توده‌ای به نام گره یا تومور سرطانی را تشکیل می‌دهند. غده تیروئید یک غده کوچک به شکل پروانه است که در بخش جلویی گردن، درست پایینتر از سیب آدم (حنجره) قرار دارد. وظیفه اصلی این غده ترشح هورمون‌هایی (مثل تیروکسین) است که میزان سوخت‌ و ساز (متابولیسم)، ضربان قلب، دمای بدن و مصرف انرژی را در سراسر بدن تنظیم می‌کنند. این بیماری یک فرآیند سلولی است که به این شکل رخ می‌دهد:

دی‌ ان‌ آ (DNA) درون سلول‌های سالم تیروئید دچار آسیب یا جهش می‌شود. این جهش به سلول‌ ها دستور می‌دهد که به جای چرخه طبیعی رشد و مرگ، به صورت غیرقابل کنترلی تقسیم شوند. تجمع این سلول‌های سرطانی در نهایت باعث ایجاد یک برجستگی یا گره (Nodule) سفت در غده تیروئید می‌شود. اگرچه بیشتر گره‌ های تیروئید خوش‌ خیم و غیرسرطانی هستند، اما در صورت بدخیم بودن، سلول‌ های سرطانی رشد کرده و به بافت‌ های اطراف گردن یا غدد لنفاوی مجاور نفوذ میکنند.

برخلاف بسیاری از سرطان‌ های دیگر، بیشتر انواع سرطان تیروئید خصوصا نوع پاپیلاری رشد بسیار کندی دارند و اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شوند، از بالاترین میزان درمان‌ پذیری در میان تمام سرطان‌ ها برخوردار هستند. به همین دلیل، شناخت زودهنگام علائم و معاینات دوره‌ای اهمیت حیاتی دارد.

در ویدئوی زیر جراحی سرطان تیروئید و صحبت های دکتر محمد سراج در مورد درمان قطعی را مشاهده میکنید.

سرطان تیروئید با چه سرعتی رشد می‌کند؟

سرطان تیروئید به طور کلی یکی از کند ترین سرطان‌ ها در بدن انسان است. با این حال، سرعت دقیق رشد آن کاملا به نوع و زیر مجموعه سلولی سرطان بستگی دارد؛ به طوری که برخی انواع آن سال‌ ها بدون تغییر چشمگیر باقی می‌مانند، در حالی که موارد نادر و تهاجمی با سرعت بیشتری پیشرفت میکنند. سرطان مدولاری تیروئید رشد متوسطی دارد و از سلول‌ های پارافولیکولار (سلول‌ های C) تیروئید منش می‌گیرد و نسبت به نوع پاپیلاری با سرعت بیشتری رشد می‌کند و احتمال انتشار آن به غدد لنفاوی گردن در مراحل زودتر وجود دارد. سرطان آناپلاستیک تیروئید بسیار نادر است، اما برخلاف بقیه، با سرعت سرسام‌ آوری رشد کرده و به بافت‌ های اطراف گردن نفوذ می‌کند. این مدل نیازمند تشخیص فوری و درمان اورژانسی است.

سرطان تیروئید به سایر نقاط بدن (متاستاز) پخش می‌شود؟

سرطان تیروئید مانند هر سرطان دیگری پخش میشود اما این اتفاق بیشتر به غدد لنفاوی مجاور در ناحیه گردن محدود می‌شود. متاستاز به اندام‌ های دوردست مثل ریه‌ها یا استخوان‌ها در بیشتر انواع شایع این بیماری بسیار نادر است و در مجموع، سرطان تیروئید نرخ بقا و درمان‌ پذیری بسیار بالایی دارد.

علت ابتلا به سرطان تیروئید 

سرطان تیروئید می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد که در ادامه به معرفی برخی از دلایل بروز این بیماری می‌پردازیم.

• جهش ژنتیکی‌ در افراد و ایجاد تغییرات در ساختار DNA
• تماس بخش‌های مختلف گردن با مواد مضر همچون رادیو اکتیو
• وجود سابقه خانوادگی و ژنتیکی در ابتلا به بیماری کانسر تیروئید
• چاقی بیش‌از اندازه
• ابتلا به بیماری آکرومگالی

صحبت های دکتر محمد سراج در مورد درمان سرطان تیروئید

علائم سرطان تیروئید

سرطان تیروئید همچون سایر بیماری‌های دیگر دارای علائم گوناگونی است. در برخی موارد ممکن است این عارضه بدون علامت باشد. برخی از علائم این بیماری به شرح زیر است:

• ایجاد تورم در ناحیه گردن
• بروز برجستگی‌های مختلف در محل غده تیروئید
• گلو درد و مشکل در فرآیند غذا خوردن و نوشیدن
• ایجاد مشکل در تنفس و گرفتگی صدا
• افزایش یا کاهش وزن در بیماران
• ایجاد عوارض مختلف روی سلامت قلب و تغییر در ضربان آن کاهش انرژی و ایجاد ضعف و خستگی در بیماران
• ایجاد خستگی مداوم و کاهش کیفیت زندگی
• بروز اضطراب و بی‌خوابی
• افزایش تعریق در بدن
• ایجاد تغییر در دمای بدن و افزایش حرارت آن
• ریزش شدید مو
• افزایش فشارخون

انواع سرطان تیروئید

سرطان تیروئید دارای انواع مختلفی است و معمولا با توجه به سن، ژنتیک و میزان عملکرد غده تیروئید ایجاد می‌شود. در ادامه برخی از انواع این کانسر را ذکر خواهیم کرد:

سرطان تیروئید مدولاری

این سرطان در بخش‌های مختلف سلول‌ C غدد تیروئیدی ایجاد می‌شود و ۴ درصد از انواع آن را تشکیل می‌دهد. امکان ایجاد عوارض و گسترش این بیماری در کبد و ریه بسیار زیاد است.

سرطان تیروئید آناپلاستیک

یکی از انواع سرطان‌های بدخیم، سرطان آناپلاستیک است که سلول‌های آن با سرعت بسیار زیادی در بدن گسترش پیدا می‌کند و بخش‌های مختلف آن را دربرمی‌گیرد. نام دیگر این بیماری کارسینوم تمایز‌نیافته است.

سرطان تیروئید سلولی هورتل

این بیماری از نوع سرطان بدخیم است و با رشد بیش‌از اندازه خود می‌تواند بافت گردن را تحت تاثیر قرار دهد و به سایر بخش‌های مختلف بدن برسد.

سرطان تیروئید فولیکولی

در صورتی که بدن افراد ید مورد نیاز را دریافت نکند احتمال دارد به این بیماری مبتلا شوند و ممکن است به بخش‌های مختلف ریه و استخوان نفوذ کند.

سرطان خوش‌خیم ندول تیروئید

آدنوم تیروئید: اگر گرهک‌های تیروئید از نوع خوش‌خیم باشند و میزان بروز آن علائم کمترین به میزان ممکن باشد، ندول‌ تیروئید از از نوع آدنوم هستند.

آدنوم سمی: در صورتی اتفاق می‌افتد که گرهک‌های تیروئید باعث افزایش تولید تیروکسین و فعالیت تیروئید در بدن ‌شوند که منجر به بروز آدنوم سمی در افراد خواهد شد.

گواتر: تیروئیدیت هاشیموتو و کاهش ید در بدن باعث ایجاد گواتر در بدن می‌شود و به وضعیتی اطلاق می‌گردد که در آن گرهک‌های تیروئید دچار افزایش سایز بسیار زیادی شده‌اند.

گواتر چندندولار: گواتر‌هایی که بیش‌تر از یک ندول داشته باشند، گواتر چند‌ندولار نامیده می‌شوند و جزء سرطان خوش‌خیم هستند.

چگونه باید سرطان تیروئید را تشخیص داد؟

بیماری کانسر تیروئید به کمک روش‌های مختلفی تشخیص داده می‌شود. از جمله راهکار‌های موثر برای شناخت و کشف بهتر این بیماری عبارتند از:

1. اسکن ید رادیو اکتیو: با کمک روش اسکن ید رادیو اکتیو این بیماری، امکان تشخیص و تعیین شدت آن امکان‌پذیر است. در این روش مقداری ید رادیو اکتیو داخل وریدی تزریق می‌گردد و یا ممکن است بلعیده شود.
2. نمونه‌برداری یا بیوپسی: در صورتی که بیمار مشکوک به ابتلای این بیماری باشد برای تشخیص بهتر آن از بیوپسی یا همان نمونه‌برداری استفاده می‌شود.‌
3. آزمایش خون: این آزمایش می‌تواند وضعیت عملکرد غده تیروئید را بررسی کند و کم کاری تیروئید یا پرکار بودن آن را تشخيص دهد.
4. بررسی هورمون محرک تیروئید: این آزمایش می‌تواند فعالیت غده تیروئید را مورد بررسی قرار دهد.
5. سی تی اسکن: این آزمایش با تصویربرداری از بافت‌های تیروئید نوع، اندازه و محل دقیق سرطان را مشخص می‌کند.

نمونه‌برداری یا بیوپسی (FNA) تیروئید درد دارد؟

نمونه‌برداری از تیروئید با سوزن ظریف (FNA) انجام میشود و معمولا درد شدید محسوسی ندارد. بسیاری از بیماران توصیف می‌کنند که حس آن بیشتر شبیه به یک نیش زنبور یا یک تکان کوچک سوزن است. درد آن گذرا است و بلافاصله بعد از اتمام کار تمام می‌شود. پزشک از یک بی‌حسی موضعی مانند تزریق کوچک ماده بی‌حسی در پوست استفاده می‌کند تا ناحیه پوست کاملا بی‌حس شود. در این حالت، شما فقط فشار سوزن را حس می‌کنید، نه درد ناشی از ورود آن به بافت، بنابراین جای نگرانی وجود ندارد.

عوارض کانسر تیروئید

کانسر تیروئید عوارض‌های گوناگونی دارد و ممکن است بر سلامت بدن افراد اثرات منفی ایجاد کند. بسیاری از عوارض این بیماری عبارتند از:

• بروز درد در هنگام غذا خوردن و نوشیدن مایعات
• احساس درد در گردن و گوش‌ها
• ایجاد سرفه‌های شدید که ناشی از بیماری ویروسی یا سرماخوردگی نیست.
• ایجاد حالت خشن در صدا و بروز تغییرات در حنجره
• تورم گردن که ناشی از بیماری می‌تواند باعث ایجاد اختلال در فعالیت‌های روزمره افراد شود.
• وجود گره در گردن و اطراف غده تیروئید که ممکن است قابل لمس باشد.

آیا پرکاری تیروئید منجر به سرطان می‌شود؟

بسیاری از برجستگی‌های گلو که ناشی از وجود گره یا ندول تیروئید هستند و احتمال می‌رود غده تیروئید سرطانی باشند، از نوع خوش‌خیم خواهند بود. گرهک‌هایی که در اثر پرکاری تیروئید و تولید بیش‌ از اندازه این هورمون در بدن ایجاد می‌شوند در اکثر موارد خوش‌‌خیم است و احتمال بروز سرطان بسیار کم خواهد بود.

آیا گرفتگی صدا نشانه سرطان تیروئید است؟

اگر افراد دچار گرفتگی صدا هستند یا احساس می‌کنند که صدای آن‌ها خش‌دار شده‌ است، ممکن است احساس کنند که مبتلا به عارضه کانسر تیروئید هستند. این وضعیت در صورتی که ناشی از ابتلا به بیماری‌های ویروسی و سرماخوردگی نباشد می‌تواند نشانه‌ای برای ایجاد غده تیروئید سرطانی تلقی شود. بیماران می‌توانند برای بررسی ناحیه گلو مقداری معاینات بنوشند و وضعیت گردن خود را مشاهده کنند.

روش درمانی سرطان تیروئید

غده تیروئید سرطانی می‌تواند به کمک راهکار‌های درمانی موثر بهبود پیدا کند. برخی از روش‌های درمانی موثر برای درمان این بیماری عبارتند از:

1. جراحی: بیماران می‌توانند به کمک جراحی، فرآیند درمان این بیماری را آغاز کنند. جراحی یکی از روش‌های موثر قطعی در درمان است‌ و به سه روش برداشتن غدد لنفاوی در گردن، لوبکتومی تیروئید و تیروئیدکتومی امکان‌پذیر خواهد بود.
2. دارودرمانی: پزشکان با بررسی شدت بیماری می‌توانند به تجویز دارو‌های مختلف بپردازند. دارو‌های درمان کانسر تیروئید با ایجاد تغییرات شیمیایی در بدن باعث بهبود این وضعیت خواهند شد.
3. ید رادیو اکتیو: این روش مناسب برای درمان برخی از سرطان‌هاست و می‌تواند سلول‌های باقی‌مانده از جراحی را به‌طور کامل درمان کند.

بعد از جراحی سرطان تیروئید تا کی باید قرص لووتیروکسین مصرف کرد؟

در درمان جراحی سرطان تیروئید، اغلب کل غده تیروئید (یا بخش بسیار عمده‌ای از آن) برداشته می‌شود. غده تیروئید هورمون‌ هایی تولید می‌کند که برای تنظیم متابولیسم (سوخت‌ و ساز)، انرژی و عملکرد حیاتی بدن ضروری هستند. وقتی این غده وجود ندارد یا برداشته شده است، بدن شما دیگر قادر به تولید این هورمون نیست و باید آن را به صورت دارویی لووتیروکسین دریافت کنید.

در موارد سرطان تیروئید، پزشکان دوز لووتیروکسین را کمی بالاتر از حد طبیعی تنظیم می‌کنند (شرایطی به نام سرکوب TSH). این کار باعث می‌شود غده هیپوفیز سیگنال کمتری برای تحریک بافت‌ های باقی‌ مانده تیروئید بفرستد و احتمال رشد مجدد سلول‌ های سرطانی به حداقل برسد. این احتمال وجود دارد که دوز مصرفی لووتیروکسین در طول زمان تغییر کند. پزشک معطوف به نتایج آزمایش خون منظم (بررسی سطح هورمون‌های TSH، T3 و T4) دوز دارو را تنظیم می‌کند تا مطمئن شود بدن در تعادل کامل قرار دارد.

آیا سرطان تیروئید کشنده است؟

بروز سرطان تیروئید ممکن است نگرانی‌های مختلفی را برای افراد ایجاد کند اما لازم به ذکر است که این بیماری به کمک روش‌هایم متفاوتی قابل درمان خواهد بود. در برخی از موارد کانسر تیروئید کارسینومای پاپیلاری ممکن است کشنده باشد که معمولا احتمال بروز آن بسیار کم خواهد بود.

سرطان تیروئید بعد از درمان عود می‌کند؟

سرطان تیروئید ممکن است پس از درمان عود کند اما احتمال وقوع آن بسته به نوع سرطان، مرحله آن در زمان تشخیص و کیفیت درمان اولیه بسیار متفاوت است. در اکثر انواع سرطان تیروئید، سرنوشت بیماری بسیار خوب است و درصد زیادی از بیماران کاملا درمان می‌شوند اما پیگیری‌ های منظم همیشه ضروری است. نوع سرطان پاپیلاری و فولیکولار که به آن‌ ها سرطان‌ های افتراق‌ یافته می‌گویند، بسیار قابل درمان هستند و احتمال عود در آن‌ها پایین‌تر است.

چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند؟

عواملی مانند سن (بیشتر در سنین بالای ۴۵ سال)، جنسیت (زنان بیشتر از مردان مبتلا می‌شوند)، سابقه خانوادگی سرطان تیروئید، و پرتودرمانی قبلی به گردن می‌توانند خطر ابتلا به سرطان تیروئید را افزایش دهند.

سرطان تیروئید در خانواده‌ به ارث می‌رسد؟

برخی انواع سرطان تیروئید می‌توانند به صورت خانوادگی به ارث برسند، اما این حالت نسبتا نادر است. مثلا سرطان تیروئید مدولاری (Medullary Thyroid Cancer) ممکن است به دلیل جهش‌های ژنتیکی خاص در خانواده‌ها منتقل شود و در قالب سندروم‌های خانوادگی مانند MEN (Multiple Endocrine Neoplasia) دیده شود.
اما اکثر انواع دیگر سرطان تیروئید، مثل نوع پاپیلاری یا فولیکولار، معمولاً به صورت تصادفی و بدون الگوی وراثتی مشخص بروز می‌کنند. اگر در خانواده شما سابقه سرطان تیروئید وجود دارد، بهتر است با پزشک متخصص مشورت کنید تا در صورت نیاز آزمایش‌های ژنتیکی یا پیگیری‌های لازم انجام شود.

نحوه پیشگیری از سرطان تیروئید

نحوه پیشگیری از سرطان تیروئید به صورت قطعی مشخص نیست، اما برخی اقدامات می‌توانند ریسک ابتلا به این بیماری را کاهش دهند:

1. کاهش قرار گرفتن در معرض تشعشعات: از قرار گرفتن غیرضروری در معرض اشعه‌های یونیزان، به ویژه در ناحیه گردن و سر، خودداری کنید. به‌خصوص در کودکان باید مراقب بود چون ریسک ابتلا در آنها بیشتر است.
2. رژیم غذایی مناسب: مصرف کافی ید در رژیم غذایی مهم است، زیرا کمبود ید می‌تواند خطر مشکلات تیروئیدی را افزایش دهد. با این حال، مصرف بیش از حد ید هم توصیه نمی‌شود.
3. معاینات منظم: اگر سابقه خانوادگی سرطان تیروئید دارید یا عوامل خطر دیگری دارید، بهتر است به صورت منظم تحت نظر پزشک باشید و معاینات دوره‌ای انجام دهید.
4. پیگیری بیماری‌های تیروئیدی: اگر دچار بیماری‌های تیروئیدی مانند گواتر یا التهاب تیروئید هستید، درمان و پیگیری به موقع آن‌ها می‌تواند از مشکلات جدی‌تر جلوگیری کند.
5. آگاهی و اطلاع‌ رسانی: شناخت علائم و نشانه‌های مشکوک مثل وجود توده در گردن یا تغییرات صدا، باعث مراجعه به موقع به پزشک و تشخیص زودهنگام می‌شود.

در کل، پیشگیری کامل از سرطان تیروئید امکان‌پذیر نیست، اما با رعایت نکات بالا می‌توان ریسک آن را کاهش داد. اگر نگرانی خاصی دارید، بهتر است با متخصص غدد یا انکولوژی مشورت کنید.

برداشتن کامل تیروئید روی صدا یا تنفس تاثیر دائمی می‌گذارد؟

در اکثریت قریب به اتفاق موارد، برداشتن کامل تیروئید تأثیر دائمی و منفی روی صدا یا تنفس نمی‌گذارد، اما به دلیل مجاورت بسیار نزدیک غده تیروئید با ساختارهای حیاتی گردن، خطراتی موقتی یا در موارد نادر دائمی وجود دارد. پشت غده تیروئید، اعصاب بسیار مهمی به نام اعصاب حنجره‌ای بازگشتی (Recurrent Laryngeal Nerves) قرار دارند که وظیفه کنترل عضلات تارهای صوتی را بر عهده دارند. جراحان با تجربه تمام تلاش خود را می‌کنند تا این اعصاب را در جریان جراحی حفظ کنند. آسیب دائمی به این اعصاب بسیار نادر است در حد کمتر از ۱ تا ۲ درصد در جراحی‌ های توسط جراحان متخصص و مجرب.

خلاصه مقاله

در این مقاله در مورد غده تیروئید سرطانی صحبت کردیم و متوجه شدیم این بیماری با ایجاد برجستگی و تورم در ناحیه گلو آغاز می‌شود، ضمن اینکه انواع مختلفی دارد. همانطور که بسیاری از سرطان‌ها امروزه به کمک روش‌های درمانی پیشرفته بهبود پیدا می‌کنند، خوشبختانه برای این بیماری نیز راه‌ حل‌های بسیای برای درمان وجود دارد و احتمال عدم درمان آن بسیار نادر است. اگر برای مشاوره در خصوص غدد تیروئیدی نیاز به نظر پزشک متخصص دارید، می‌توانید در این خصوص از دکتر محمد سراج نوبت دریافت کنید.

سوالات متداول در مورد سرطان تیروئید