کیست سینه در زنان یکی از مشکلاتی است که امروزه بسیار رواج پیدا کرده است. این عارضه گاه خوش خیم و گاه بدخیم است، که هر یک از آن ها علائم مخصوص به خود را دارند. انواع مختلفی از کیست های سینه تشخیص داده شده اند و بر اساس اندازه ای که دارند، در طبقات مختلف قرار میگیرند. این کیستها به روشهای مختلف درمان میشوند و از راههای گوناگونی هم تشخیص داده می شود. در این مقاله در رابطه با انواع کیست سینه در بانوان و تفاوت آن ها با تومور های سینه صحبت خواهیم کرد.
کیست سینه چیست؟
کیست سینه در زنان کیسه ای پر از مایع است که در نواحی مختلف سینه رشد میکند. کیستهایی که در سینه رشد دارند، اغلب خوشخیم هستند و کیست سرطانی به شمار نمیآیند. این کیستها تا زمانی که دردناک یا آزار دهنده نباشند، نیاز به درمان ندارند که البته این مورد را باید حتما بهترین جراح سینه تشخیص دهد. کیست پستان اصلی ترین دلیل برای ایجاد توده های بزرگ در پستان است. این اتفاق برای خانم ها در هر رده سنی نیز ممکن است که پیش آید و حتی خانمهای یائسه نیز ممکن است به این کیستها مبتلا شوند.
انواع کیست سینه
با توجه به ابعادی که یک کیست در سینه دارد، آن ها را به انواع مختلفی تقسیم میکنند:
- میکروکیست: میکروکیستها اندازه ای بسیار کوچک دارند و بعد از این که یک فرد آزمایشات تشخیصی را انجام داد، مشخص میشوند. عموما پزشکان برای تشخیص این نوع از کیستها از ماموگرافی یا سونوگرافی کمک میگیرند.
- ماکروکیست: ماکروکیستها دارای قطری بین ۲/۵ تا ۵ سانت هستند و اندازه آنها بزرگ است. زمانی که شما به سینه خود دست بزنید، این کیستها را احساس خواهید کرد. ماکروکیست میتواند به بافت سینه فشار زیادی وارد کند و همین فشار باعث ایجاد درد های آزار دهنده در سینه باشد.
- کیست کمپلکس: کیستهای کمپلکس نیز ابعاد بزرگی دارند و به راحتی لمس میشوند. این کیستها دیواره ضخیم دارند و خطر جدی به وجود نمیآورند، اما باید درمان شوند. معمولا با نمونه برداری از سینه این کیست ها مشخص میشوند.
علائم کیست سینه
کیستهای سینه ممکن است گاهی در هر دو سینه هم دیده شوند اما اغلب در یک سینه این تودهها به وجود میآیند. برای تشخیص آنها، پزشک ابتدا به علائمی که یک بیمار دارد توجه میکند. برخی از مهمترین علائم برای تشخیص این تودهها عبارتند از:
تورم یا درد شدید در سینه که موجب تحریک پذیر بودن سینه میشوند.
ترشحات موجود در نوک سینه که به رنگهای زرد و قهوهای خود را نشان میدهند.
افزایش حساسیت سینه در طول دوران ماهیانه و بزرگتر شدن اندازه کیست
وجود تودههای گرد یا بیضه شکل در نوک سینه و اطراف سینه که لبه مجزا دارند و راحت هم حرکت میکنند.
روشهای درمان کیست سینه
بلافاصله پس از این که متوجه علائم وجود کیست سینه شدید، باید برای معاینات اولیه به بهترین جراح پستان در تهران مراجعه کنید. لازم است که با راهکارهای درمان این مشکل آشنایی پیدا کنید و اگر با کیست در سینه مواجه شدید، آن را سریعا از بین ببرید. مهمترین این راهکارها و روشها عبارتند از:
آسپراسیون با سوزن:
اگر پزشک طبق آزمایشات انجام شده تشخیص دهد که میتوان تمام مایعات موجود در کیست را از بدن خارج کرد، این روش درمان به کار گرفته میشود. در این روش، سوزنی ظریف و نازک وارد بافت سینه شده و مایع داخل کیست را خارج میکند. این روش به دلیل این که ممکن است باعث عود کردن کیست بشود، چندان مورد پسند پزشکان نیست. با این حال، بیماران میتوانند برای از بین بردن یا کوچک کردن کیست خود این روش را به کار بگیرند.
هورمون درمانی:
روش دیگر جهت درمان برای درمان کیست سینه، هورمون درمانی است. در این روش از قرصهای بارداری که میتوانند هورمونها را تنظیم کنند و کیست را از بین ببرند استفاده میشود. البته عوارض این گونه از روشها که با دارو و مواد شیمیایی انجام میشوند، نسبت به سایر روشها بیشتر است. با این حال خیلی از پزشکان این روش را روشی موثر در پیشگیری یا درمان کیستها و تودههای سینه میدانند.
جراحی سینه:
آخرین تکنیک درمان این کیستها، جراحی سینه است. در جراحی سینه بافت کیست از سینه خارج شده و محل برش خورده بخیه زده میشود. این روش میتواند موثرترین روش برطرف کردن توده سینه باشد.
تشخیص کیست سینه چگونه است؟
امروزه با پیشرفت علم پزشکی روشهای متعددی برای تشخیص این کیستها به وجود آمدهاند. برخی از مهمترین آنها برای تصویر برداری و تشخیص کیست سینه عبارتند از:
- معاینه فیزیکی توسط پزشک
- سونوگرافی
- ماموگرافی
- نمونه برداری از مایعات سینه
- خودآزمایی بیمار
- بیوپسی
از کجا بفهمیم کیست سینه بدخیم دارید؟
همان طور که گفتیم، کیستهای سینه تا ۸۰ درصد خوشخیم هستند. این کیستها در سینه حرکت میکنند و محل قرار گیری آنها ثابت نیست. اما در بیست درصد موارد ممکن است توده سینه شما بدخیم باشد. کیستهای بدخیم سینه از نوع سرطان هستند و خود به دو نوع مختلف تقسیم میشوند. در نوع اول که کیست داکتال است، سرطان سینه در نوک سینه واقع شده و دیوارههای سینه را هدف قرار میدهد. سپس به تمامی بافتهای سینه حمله ور شده و به آن آسیب میرساند.
نوع دیگر، سرطان لوبولار سینه است که نادر میباشد. در غدد شیر این سرطان ایجاد شده و از آن جا به کل بدن دست پیدا میکند. زمانی که در واژن درد احساس شود، غدد زیر بغل بزرگ شوند، نوک سینه حالت چروکیده و پوسته پوسته پیدا کند و رگ روی پستان دیده شود، احتمالا شما به کیستهای سرطانی در سینه مبتلا شدهاید. اگر وزنتان به طرز فجیعی کاهش یابد و توده سینه بزرگتر شود، باید سریعا به پزشک مراجعه کنید.
تفاوت کیست و تومور سینه در چیست؟
کیستها و تومورها هر دو عارضههایی هستند که در سینه به وجود آمده و عملکرد این بخش از بدن را با اختلال مواجه میکنند. این عارضهها از نظر ظاهر کاملا به هم شباهت دارند اما دلایل اصلی ایجاد آنها با هم متفاوت است. کیست سینه همان کیسههای کوچکی هستند که به مرور زمان با آب، هوا یا سایر مایعات پر شدهاند. اما تومورها بر اثر رشد غیر طبیعی سلولهای بدن ایجاد میشوند و سرطان را به وجود میآورند.
تومورها معمولا سفت بوده و در هر نقطهای از بدن هم رشد میکنند. تومورها دو نوع خوشخیم و بدخیم دارند. تومورهای خوشخیم انتشار زیادی در بدن ندارند و به بدن آسیب چندانی نمیزنند. اما تومور بدخیم سریعا رشد کرده و عملکرد کلی بدن را با اختلال مواجه میکند. برای تشخیص کیستها باید فرد تصویر برداری انجام دهد چرا که با چشم غیر مصلح نمیتوان آن را تشخیص داد.
کیست سینه نیاز به درمان دارد؟
کیست سینه همیشه نیاز به درمان ندارد و در بسیاری از موارد خوش خیم و بی خطر است. در اغلب مواقع کیستهای ساده که کوچک هستند، درد ایجاد نمیکنند و در سونوگرافی یا ماموگرافی ظاهر طبیعی دارند، فقط تحت نظر قرار میگیرند و نیازی به اقدام خاصی ندارند. اما اگر کیست بزرگ شود، باعث درد یا احساس فشار در سینه شود، به طور مکرر عود کند، یا در تصویربرداری ویژگیهای مشکوک داشته باشد، نیاز به بررسی و گاهی درمان دارد. همچنین در صورتی که مایع داخل کیست خونی باشد یا توده پس از تخلیه باقی بماند، انجام آزمایشهای تکمیلی و پیگیری پزشکی ضروری است.
احتمال کیست سینه به سرطان سینه وجود دارد؟
در بیشتر موارد، کیست سینه به سرطان سینه تبدیل نمیشود و اغلب یک ضایعه خوش خیم است. کیستهای ساده که دیواره نازک دارند و فقط حاوی مایع هستند، تقریبا هیچ ارتباطی با سرطان ندارند. با این حال، برخی کیستهای پیچیده یا تودههایی که ظاهر غیرطبیعی در سونوگرافی یا ماموگرافی دارند، ممکن است نیاز به بررسیهای بیشتر مانند تخلیه، نمونه برداری یا پیگیری دقیق داشته باشند تا احتمال بدخیمی رد شود. به طور کلی، داشتن کیست سینه به تنهایی به معنای افزایش خطر سرطان نیست، اما معاینات منظم و پیگیری پزشکی برای اطمینان از سلامت سینهها اهمیت زیادی دارد.
تاثیر ویتامین ای برای از بین بردن کیست سینه
ویتامین E به طور مستقیم باعث از بین رفتن کیست سینه نمیشود، اما به دلیل خاصیت آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی میتواند در کاهش درد، حساسیت و ناراحتی سینهها به ویژه در کیستهای خوشخیم مرتبط با تغییرات هورمونی مؤثر باشد. بعضی از خانمها گزارش میکنند که با مصرف ویتامین E، علائمشان خفیفتر شده، اما اندازه یا خود کیست لزوما از بین نمیرود. به همین دلیل، ویتامین E بیشتر یک درمان کمکی محسوب میشود، نه درمان قطعی.
- ویتامین E میتواند به کاهش درد و حساسیت سینه کمک کند، بهویژه در کیستهای خوشخیم مرتبط با تغییرات هورمونی
- خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی دارد و ممکن است التهاب بافت سینه را کمتر کند.
- ویتامین E کیست سینه را از بین نمیبرد و درمان قطعی محسوب نمیشود.
- تأثیر آن در افراد مختلف متفاوت است و برای همه نتیجه یکسانی ندارد.
- مصرف آن بیشتر بهعنوان درمان کمکی در کنار سایر توصیههای پزشکی استفاده میشود.
- مصرف خودسرانه یا دوزهای بالا میتواند عوارضی مانند افزایش خطر خونریزی ایجاد کند.
- جایگزین معاینه، سونوگرافی و نظر پزشک نیست، به خصوص اگر کیست بزرگ یا دردناک باشد.
کیست سینه بعد از یائسگی از بین میرود؟
در بسیاری از زنان، کیستهای سینه بعد از یائسگی کوچک میشوند یا به تدریج از بین میروند. دلیلش این است که پس از یائسگی، سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون کاهش پیدا میکند و این هورمونها نقش مهمی در تشکیل کیستهای سینه دارند.
اما همیشه اینطور نیست
- بعضی کیستها ممکن است باقی بمانند.
- اگر فرد بعد از یائسگی هورموندرمانی (HRT) انجام دهد، امکان باقی ماندن یا حتی ایجاد کیست جدید وجود دارد
- کیستهایی که بعد از یائسگی تازه ایجاد میشوند نیاز به بررسی دقیقتری دارند.
کیست سینه بعد از تخلیه دوباره برمیگردد؟
کیست سینه بعد از تخلیه ممکن است دوباره برگردد. تخلیه کیست با سوزن معمولاً برای کاهش درد و فشار انجام میشود و مایع داخل کیست خارج میشود، اما دیواره کیست باقی میماند و اگر زمینه هورمونی یا بافتی وجود داشته باشد، امکان پر شدن دوباره آن با مایع هست. در بعضی افراد کیست فقط یک بار تخلیه میشود و دیگر عود نمیکند، اما در برخی دیگر ممکن است طی ماهها یا حتی سالها دوباره ظاهر شود. به همین دلیل، بعد از تخلیه معمولا پیگیری با سونوگرافی توصیه میشود و فقط در موارد نادر که کیست مرتب عود میکند یا ظاهر غیرعادی دارد، بررسیها یا درمانهای بیشتری لازم میشود.
هر چند وقت یکبار باید کیست سینه بررسی شود؟
فاصله بررسی کیست سینه به نوع کیست و شرایط فرد بستگی دارد. در بیشتر موارد، اگر کیست ساده و خوشخیم باشد و علامت خاصی نداشته باشد، پزشک توصیه میکند هر ۶ ماه تا یک سال با سونوگرافی پیگیری شود. اگر کیست جدید، در حال رشد، دردناک یا دارای ویژگیهای غیرمعمول باشد، ممکن است بررسیها در فواصل کوتاهتر انجام شود. همچنین در خانمهایی که سابقه خانوادگی سرطان سینه دارند یا بعد از یائسگی دچار کیست شدهاند، پیگیری منظم و دقیقتر اهمیت بیشتری دارد. هدف از این بررسیها اطمینان از ثابت ماندن یا کوچک شدن کیست، مشکلات جدیتر است.
رژیم غذایی روی کیست سینه تاثیر دارد؟
رژیم غذایی میتواند روی علائم کیست سینه تاثیر داشته باشد، هرچند معمولا باعث از بین رفتن خود کیست نمیشود. بعضی تغییرات غذایی به کاهش درد، حساسیت و التهاب سینه کمک میکنند. برای مثال، کاهش مصرف کافئین (قهوه، چای پررنگ، نوشابه و شکلات) در برخی خانمها باعث بهبود علائم میشود. همچنین محدود کردن چربیهای ناسالم و غذاهای فرآوری شده و مصرف بیشتر میوه، سبزیجات، غلات کامل و غذاهای حاوی امگا ۳ میتواند تعادل هورمونی و سلامت بافت سینه را بهتر کند. به طور کلی، رژیم غذایی سالم نقش کمکی در کنترل علائم کیست سینه دارد و جایگزین پیگیری و بررسی پزشکی نیست.
چه تفاوتی بین کیست و توده جامد سینه وجود دارد؟
- کیست سینه معمولا پر از مایع است، اما توده جامد از بافت تشکیل شده است.
- کیست اغلب نرم، صاف و متحرک است، در حالی که توده جامد ممکن است سفت تر باشد.
- کیستها معمولا با سونوگرافی بهراحتی تشخیص داده میشوند، اما تودههای جامد ممکن است به بررسیهای بیشتری نیاز داشته باشند.
- کیست ساده اغلب خوشخیم است، ولی توده جامد میتواند خوشخیم یا بدخیم باشد.
- کیست ممکن است با تغییرات هورمونی بزرگ یا کوچک شود، اما توده جامد معمولا این تغییرات را ندارد.
- تخلیه کیست با سوزن ممکن است، اما توده جامد قابل تخلیه نیست.
- در صورت وجود توده جامد، گاهی نمونهبرداری (بیوپسی) برای تشخیص دقیق لازم میشود.
سلام آیا با طب سوزنی میتوان توده خوش خیم را از بین برد؟